कोकण रेल्वे मार्गाचे दुपदरीकरण गतीमान गरज!
- by Yogesh Bandagale
- October 21, 2025
- 130 views
समिधा बांडागळे
चिपळूण : कोकण किनारपट्टीवरील प्रवाशांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणारा कोकण रेल्वे मार्ग दुपदरीकरण प्रकल्प आता गतीमान झाला आहे. अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या या कामाचा पहिला टप्पा पूर्ण झाला असून उर्वरित भागासाठी रेल्वे बोर्डाकडून मंजुरीची प्रतीक्षा आहे.
रोहा ते वीर या सुमारे ४६.८ किमी (सुमारे ५० किमी) लांबीच्या भागाचे दुपदरीकरण ऑगस्ट २०२१ मध्ये पूर्ण झाले आहे. या कामासाठी सुमारे ५९० कोटी रुपये खर्च आला होता. भूभागातील अडचणी — विशेषतः बोगदे आणि पूल — लक्षात घेता संपूर्ण मार्गाचे दुपदरीकरण एकाचवेळी शक्य नसल्याने कोकण रेल्वेने टप्प्याटप्प्याने दुपदरीकरण करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
दोन मुख्य विभागांसाठी सध्या प्रस्ताव रेल्वे बोर्डाकडे आहेत — कणकवली ते सावंतवाडी आणि मडगाव ते ठोकूर. या प्रकल्पांना अद्याप अंतिम मंजुरी मिळायची आहे. कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेड (KRCL) ने थोकूर–मुकांबिका रोड बायंदूर आणि माजॉर्डा–वैभववाडी रोड या दोन विभागांसाठी २६३ किमी लांबीच्या दुपदरीकरणाचा व्यवहार्यता अभ्यास सुरू केला आहे. या अभ्यासानंतर प्रकल्पाचा खर्च आणि कालमर्यादा निश्चित होईल. या दोन टप्प्यांतील काम पूर्ण झाल्यानंतर कोकण रेल्वे मार्गावरील एकूण दुपदरीकरण ३१० किमी पर्यंत वाढेल.
गोवा येथील पेरनेम बोगद्याच्या सुधारणेसह समांतर बोगदा बांधण्यास रेल्वे मंत्रालयाने सुरक्षा कामाच्या श्रेणीत मंजुरी दिली आहे.
कोकण रेल्वेचे दुपदरीकरण का आवश्यक आहे याची काही प्रमुख कारणे अशी आहेत — सध्या रोहा–मडगाव मार्गावरील वाहतूक क्षमतेच्या १६८ टक्क्यांपर्यंत पोहोचली आहे. सध्या दररोज सरासरी ५२ प्रवासी आणि १७ मालगाड्या धावतात. दुपदरीकरण झाल्यास ही संख्या १२० गाड्यांपर्यंत वाढू शकते. एकेरी मार्गामुळे गाड्यांना वारंवार क्रॉसिंगसाठी थांबावे लागते. दुपदरीकरणानंतर हा विलंब लक्षणीयरीत्या कमी होईल तसेच गाड्या अधिक वेगाने आणि सुरक्षितपणे धावू शकतील.
कोकण रेल्वेचे दुपदरीकरण पूर्ण झाल्यास प्रवाशांना वेळेची बचत, अधिक सुरक्षित प्रवास आणि मालवाहतूक क्षमतेत मोठी वाढ अनुभवता येईल. या प्रकल्पाच्या गतीमुळे कोकणचा विकासमार्ग आणखी वेगाने धावेल.
